|
|
|
 |
|
|
|
Gelukkig Nieuwjaar! |
|
|
|
Friday, 2 February 2001 |
Gelukkig nieuwjaar allemaal. Ik hoop dat jullie je oudejaarsavond in goed gezelschap hebben doorgebracht en dat eenieder van jullie het nieuwe jaar dat voor ons ligt gelukkig en in goede gezondheid door mag brengen. De avond van de 31ste was hier vlak buiten Kabale op een eilandje in Lake Bunjoni een lange gezellige. Lang omdat ik de hele vakantie nog niet zo laat was opgebleven (in een land waar er maar een electriciteitscentrale staat die regelmatig uitvalt wordt het dagritme heel erg bepaald door de zon, die hier om een uur of zeven na 15 minuten schemering ondergaat). En toen het eenmaal zo ver was doken Nathalie (alweer een Nederlandse, maar nu zonder email) en ik het meer in om bij het licht van de volle maan onze overgang naar 2002 in te luiden.
Vandaag wilde ik het hebben over democratie in velerlei vormen. De vorige email heb ik al enkele voorbeelden gegeven van de vrije pers die er hier heerst. In zo'n groot land als Uganda, waar zaken als een vrije pers redelijk nieuw zijn wordt druk gezocht naar hoe je daar mee om moet gaan. Er zijn in Uganda twee kranten. Een daarvan, The New Vision, is de spreekbuis van de overheid, en bericht dus elke dag wel over een redevoering van Museveni. De andere is The Monitor, waarin het debat een stuk opener is. Momenteel gaat de discussie voornamelijk over hoe het verder moet met de democratie in Uganda. Dat is een bijzonder verhaal. In de meeste Afrikaanse landen zijn er nogal wat problemen met een democratisch meerpartijen systeem, wat wij in het westen als de enige ware optie beschouwen (zelfs in de states draaien ze zichzelf dit rad voor ogen). In Afrika blijkt meestal dat de politieke partijen zich niet zozeer naar ideële achtergrond, maar naar tribal achtergrond vormen. Dat betekent dan doorgaans dat de grootste tribe in een land de absolute macht verwerft, en de leider van die partij als een soort absolute heerser de facade van een democratisch gekozen president hoog kan houden. Omdat de grenzen in Afrika niet op een natuurlijke manier zijn getrokken, maar een relict uit de tijden van kolonisatie zijn geeft dat in veel landen een boel spanning (denk Rwanda en Congo). Toen Museveni aan de macht kwam (nadat hij zijn voorganger Obote er met militaire middelen had uitgeknikkerd), verbood hij alle partijen en richtte hij een democratisch systeem in dat hij The Movement noemde. In dit systeem kunnen alleen personen verkozen worden, en geen partijen. Dat systeem lijkt te werken. Vrijdag zijn er verkiezingen voor de laagste twee organisatieniveaus (community en burgemeester, meen ik), en iedereen is er maar wat druk mee om verkozen te raken. Het is alleen niet de rode tegen de blauwe of iets dergelijks, maar in ieder district doen er een man of vier mee. Sommige worden vermoord (zoals vorige week in Mbarara), maar over het algemeen werkt het.
Er zijn twee 'aandachtspuntjes'. Een is dat Museveni zijn persoonlijke machtsbasis nogal heeft uitgebreid in de eerste twee termijnen, en overal zitten zijn familie en vriendjes nu op belangrijke posten. Tweede is dat Museveni in 2006 graag nog een keer verkozen wil worden, maar dat grondwettelijk niet kan, en dat de kranten nu al bol staan van de discussie over hoe wenselijk het is dat de grondwet veranderd gaat worden. De regel is er niet voor niks, de vorige verkiezingen heeft Museveni al met hakken over de sloot gewonnen (en wat klassiek afrikaanse tel- en omkooptrucs), en het zou heel gezond zijn voor dit land als hij nu de macht af zou geven. Ik hoop dat hij dat doet.
Wat voor een gezonde democratie van levensbelang is is dat informatie vrij beschikbaar is. Nou vertelde ik al over de twee kranten (waar je wel engels voor moet kunnen lezen, natuurlijk), maar wat hier de opvallend grootste bron van informatie is is de radio. Gister hoorde ik het nieuws uit Washington op de lokale zender, en ook de programmamakers hier laten zich niet onbetuigd.
Uganda is het land in Afrika met het hoogste aantal FM-zenders en er wordt heel wat afgekletst in de ether. Van Afrikakenners met hun analyses, tot radiospelletjes waar je naartoe mag bellen (wat nogal moeizaam gaat omdat de telefoon niet het meest betrouwbare medium is hier, alhoewel ze het wel klaarspelen om op de meest afgelegen plaatsen in de bush nog een GSM mast neer te zetten. Als ik een leeuw was, zou ik me een mobieltje aanschaffen.)
Het mooiste voorbeeld wat ik twee weken terug in Sipi mocht beluisteren was een interview met twee politiecommisarissen die het hele concept van Politie kwamen uitleggen. Tot voor een jaar of tien geleden was de politie er vooral om mensen die ze niet aanstonden van de 90 meter hoge Sipi Falls naar beneden te sodemieteren (en ook uit de Bujigari Falls waar ik mijn eerste zaterdag overheen raffte worden, als de stuwdam een dagje wordt stilgelegd, nog menselijke botten opgedoken door de lokale jeugd). Dus kwamen deze twee heren uitleggen wat het verschil was tussen een Ticket, voor minor offences zoals stelen, geweldpleging, verkeersovertredingen, en gevangenneming voor ernstigere zaken als moord, verkrachting en kidnapping. De politie is er voor de mensen. Dat is hier een nieuwe boodschap die je uit moet leggen. Het beste antwoord kwam op de vraag of ze ook patrouileerden. Dat deden ze soms, met hun niet zo goede auto.
Men wil zo graag hier, maar het ontbreekt in veel gevallen aan de middelen. En dus was de politie vandeweek te laat om de moordenaars van een amerikaanse expat aan te houden omdat de auto niet wilde starten. En duurde het (in noord Kenia weliswaar, maar dat had ook Uganda kunnen zijn) vorige week drie dagen voordat mensen het roven van hun vee (wat voor sommige tribes hier een way-of-life is) aan konden geven bij de politie.
Nu er in Afrika meer mobieltjes zijn dan vaste telefoonlijnen, begint Uganda heel erg langzaam aan de volgende stap richting vrij verkeer van informatie, internet. Ik was zelf verbaasd van het aantal Ugandese websites, en zelfs hier in Kabale, the middle of nowhere, zit ik bij een van de drie internet mogelijkheden, waar ze ook website maintenance aanbieden. In de vroegste jaren van het web werd er veel en hoopvol gediscussieerd over hoe vrij het web mensen zou kunnen maken (en heb ik niet in feite hier ook mijn eigen Uitzend Station gecreeërd?). Laten we hopen dat het web die oude beloften in Afrika (nogmaals) waar zal kunnen maken.
groeten,
reinier
Keywords:
Kabale
Lake Bunjoni
pers
vrijheid
politie
|
|
|
|
|
|
|
|
Meest gelezen Reisverhalen |
|
|
|
|
|
|
